OKI — Osobiste Konto Inwestycyjne. Co naprawdę zmienia się od 2027 roku
Od 1 stycznia 2027 r. inwestorzy indywidualni w Polsce dostają nowe narzędzie: Osobiste Konto Inwestycyjne. Zmiana jest głębsza, niż sugerują nagłówki o „100 tys. zł bez podatku Belki". Na OKI podatku dochodowego nie ma w ogóle — za to pojawia się zupełnie inny podatek: od wartości aktywów, a nie od zysku. Płaci się go również w roku, w którym portfel stracił na wartości.
Poniżej opisujemy zasady na podstawie tekstu uchwalonej ustawy, a nie streszczeń prasowych — te rozmijają się z przepisami w kilku istotnych punktach.
Stan prawny na 29 lipca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę 3 lipca 2026 r., Senat nie wniósł poprawek 22 lipca, a 27 lipca ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu. W dniu publikacji tego tekstu ustawa nie została jeszcze podpisana ani ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Opis opiera się na tekście z druku sejmowego nr 2719 wraz z poprawkami z druku 2719-A.
Czym jest OKI#
OKI to dobrowolne, wyodrębnione konto prowadzone dla jednej osoby fizycznej, która ukończyła 18 lat. Może mieć formę rachunku bankowego, rachunku papierów wartościowych, zapisu w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego, rachunku w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym albo w dobrowolnym funduszu emerytalnym. Prowadzą je banki krajowe, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, dobrowolne fundusze emerytalne i zakłady ubezpieczeń.
Najważniejsze cechy:
- Bez blokady wieku i stażu. Środki wypłacisz w dowolnym momencie — to zasadnicza różnica wobec IKE i IKZE.
- Można mieć więcej niż jedno OKI. Limity zwolnienia liczy się jednak łącznie dla podatnika, po wszystkich jego kontach — podzielenie kapitału na kilka OKI niczego nie zmienia.
- Na OKI wpłaca się pieniądze. Ustawa definiuje wpłatę jako wpłatę środków pieniężnych. Przeniesienie istniejącego portfela akcji z rachunku maklerskiego „pod parasol" OKI nie jest przewidziane — przenosić aktywa można wyłącznie między OKI, a nie na OKI z zewnątrz.
Podatku Belki na OKI nie ma wcale#
To punkt, który w mediach ginie. Ustawa dopisuje do katalogu wyłączeń w ustawie o PIT przychody (dochody) osiągnięte z aktywów OKI. Oznacza to, że na OKI nie płacisz 19% od zysków kapitałowych, dywidend ani odsetek — bez względu na kwotę.
Limit 100 000 zł nie jest więc „limitem zwolnienia z podatku Belki". To limit zwolnienia z nowego podatku — od wartości aktywów.
Co się nie zmienia#
Nowe zasady dotyczą wyłącznie tego, co zgromadzisz na OKI. Poza tym kontem wszystko zostaje po staremu.
- OKI jest dobrowolne. Zakładasz je, zawierając umowę z bankiem, domem maklerskim, funduszem albo zakładem ubezpieczeń. Nikt nie przenosi tam niczego automatycznie — możesz mieć jedno OKI, kilka albo żadnego.
- Poza OKI podatek Belki działa bez zmian. W ustawie o PIT zmienia się właściwie tylko katalog wyłączeń — dopisano do niego przychody z aktywów OKI — oraz przepisy techniczne o e-Urzędzie Skarbowym. Zyski na zwykłym rachunku maklerskim, odsetki od lokaty czy dywidendy nadal są opodatkowane 19% na dotychczasowych zasadach.
- IKE i IKZE zostają nietknięte. Ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz IKZE nie jest tą nowelizacją zmieniana. Oba konta zachowują własne limity wpłat i własne zasady podatkowe, a OKI ich nie uszczupla — to trzy niezależne konta, które możesz prowadzić równolegle.
Jedyny punkt styku z IKE i IKZE jest organizacyjny: dobrowolny fundusz emerytalny może teraz prowadzić OKI obok IKE i IKZE, ale zawsze na wyodrębnionym rachunku. Środki się nie mieszają.
Nowy podatek: od wartości, nie od zysku#
| Element | Zasada |
|---|---|
| Stawka | 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego, nie mniej niż 0,1%, zaokrąglane w dół do dwóch miejsc |
| Stawka w 2027 r. | 0,85% (ustalona wprost przepisem epizodycznym) |
| Podstawa | Średnia wartość aktywów w roku podatkowym, zsumowana po wszystkich OKI podatnika |
| Rozliczenie | Zeznanie w e-Urzędzie Skarbowym od 15 marca do 31 maja roku następnego; wpłata podatku do 31 maja |
Podstawą jest średnia z dziennych wycen za cały rok, a nie stan konta na 31 grudnia. Wycena jest robiona każdego dnia roku podatkowego, według stanu na koniec dnia. Ustawa zawiera przy tym regułę, która neutralizuje próby zaniżania średniej przez wpłaty i wypłaty wykonywane tego samego dnia.
Rozliczasz się samodzielnie. Instytucja finansowa nie jest płatnikiem — do końca lutego wysyła do urzędu skarbowego imienną informację o prowadzeniu OKI, a urząd udostępnia na jej podstawie wstępnie wypełnione zeznanie w e-Urzędzie Skarbowym.
Limity zwolnienia#
| Grupa aktywów | Limit | Co obejmuje |
|---|---|---|
| Oszczędnościowe | 25 000 zł | Złotowe środki na rachunku bankowym, skarbowe obligacje oszczędnościowe, złotowe bony skarbowe, produkty o wskaźniku ryzyka 1 |
| Inwestycyjne | 100 000 zł | Akcje spółek o kapitale zakładowym w złotych, obligacje i listy zastawne o nominale w złotych, jednostki funduszy z co najmniej 70% aktywów kwalifikowanych |
Kwoty nie sumują się do 125 000 zł. Łączna wartość aktywów zwolnionych nie może przekroczyć 100 000 zł w roku podatkowym, a przy przekroczeniu zwolnienie stosuje się najpierw do grupy oszczędnościowej (do 25 000 zł), a dopiero w pozostałej części do inwestycyjnej. Trzymając same lokaty, masz do dyspozycji 25 000 zł zwolnienia, a nie 100 000 zł.
Limity będą corocznie waloryzowane inflacją (CPI za trzy pierwsze kwartały roku poprzedniego, zaokrąglenie w dół do pełnych 100 zł), ale dopiero od roku podatkowego 2030 — pierwsze obwieszczenie ministra finansów ma się ukazać do 30 listopada 2029 r. Przez pierwsze trzy lata kwoty stoją w miejscu.
Zagraniczne akcje i ETF-y: można trzymać, ale bez zwolnienia#
Dla portfeli pasywnych to najważniejszy szczegół całej ustawy — i najrzadziej opisywany.
Zwolnienie obejmuje tylko aktywa kwalifikowane, a te są zdefiniowane złotowo: obligacje i listy zastawne o nominale w złotych, złotowe bony skarbowe, akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych, oraz środki pieniężne w złotych. Fundusz — krajowy, zagraniczny, UFK czy DFE — łapie się na zwolnienie tylko wtedy, gdy jego polityka inwestycyjna przewiduje, że co najmniej 70% aktywów stanowią właśnie takie aktywa.
W praktyce oznacza to, że akcje spółki zagranicznej albo szeroki ETF na rynki globalne możesz trzymać na OKI — ustawa wprost mówi, że opodatkowanie nie zależy od kraju, w którym dokonywane są inwestycje — ale nie są objęte zwolnieniem. Podatek od wartości naliczy się od pierwszej złotówki.
To nie musi być zła wiadomość. Zwolnienie z PIT obowiązuje niezależnie od tego, czy aktywo jest kwalifikowane. Dla zagranicznego ETF-a OKI zamienia więc 19% od zysku przy sprzedaży na 0,85% od wartości co roku. Przy długim horyzoncie i przyzwoitej stopie zwrotu te dwa obciążenia wychodzą podobnie — o tym, co wypadnie lepiej, decyduje realizowana stopa zwrotu i długość inwestycji. Podatek pobierany u źródła za granicą to odrębna sprawa, której ustawa o OKI nie reguluje.
Czego na OKI nie ma#
- Kryptowaluty — nie są instrumentami finansowymi w rozumieniu przepisów, do których odsyła ustawa.
- Instrumenty pochodne, w tym CFD — katalog aktywów OKI obejmuje spośród instrumentów niebędących papierami wartościowymi wyłącznie tytuły uczestnictwa i instrumenty rynku pieniężnego.
- Obligacje strukturyzowane i lokaty strukturyzowane — wyłączone ze zwolnień.
Trzy przykłady#
Wyliczenia dla stawki 2027 (0,85%), przy założeniu, że wszystkie aktywa są kwalifikowane i objęte limitem 100 000 zł. „Średnia wartość" to podstawa opodatkowania, czyli średnia z dziennych wycen za cały rok.
| Sytuacja | Średnia wartość | Wynik roku | Podatek na OKI | Podatek poza OKI |
|---|---|---|---|---|
| Portfel w limicie | 100 000 zł | +20 000 zł | 0 zł | 3 800 zł |
| Większy portfel, dobry rok | 500 000 zł | +100 000 zł | 3 400 zł | 19 000 zł |
| Większy portfel, rok stratny | 500 000 zł | −50 000 zł | 3 400 zł | 0 zł |
Trzeci wiersz to sedno zmiany. Poza OKI strata nie tylko nie jest opodatkowana, ale można ją rozliczyć z zyskami w kolejnych latach. Na OKI zapłacisz podatek od wartości mimo straty — i nie ma czego przenosić na przyszłość, bo nie ma podatku dochodowego.
Prosta reguła: 0,85% od wartości to tyle, ile 19% od zysku równego około 4,5% wartości portfela. Powyżej limitu OKI wygrywa w latach, w których zarobisz więcej, a przegrywa w słabszych i stratnych.
Gdzie dokładnie wypada ten próg, zależy od wielkości portfela, dopłat i horyzontu. W kalkulatorze OKI policzysz oba warianty na własnych założeniach — z podziałem na aktywa objęte kwotą wolną i zagraniczne ETF-y, których nie obejmuje.
Limit dotyczy średniej wartości, nie wpłaty. Portfel, który zaczyna rok na 95 000 zł i rośnie, przekroczy próg w trakcie roku — sam wzrost wartości potrafi wciągnąć w podatek.
Przy samych lokatach zwolnienie wynosi 25 000 zł, więc rachunek wygląda inaczej. OKI opłaca się dopóty, dopóki 0,85% nadwyżki ponad 25 000 zł jest mniejsze niż 19% odsetek. Przy oprocentowaniu 3,43% próg opłacalności wypada przy około 107 000 zł średniej wartości; przy oprocentowaniu powyżej mniej więcej 4,5% OKI wygrywa zawsze, niezależnie od kwoty.
Co to zmienia w liczeniu zwrotu#
Podatek od wartości aktywów zachowuje się zupełnie inaczej niż podatek Belki. Nie jest jednorazowym zdarzeniem przy sprzedaży — jest stałym, corocznym obciążeniem kapitału, dokładnie jak opłata za zarządzanie albo inflacja. 0,85% rocznie nie brzmi groźnie, ale działa co roku, także wtedy, gdy portfel traci, i kumuluje się w czasie.
To ta sama klasa kosztu, którą najłatwiej przeoczyć, patrząc wyłącznie na nominalną wartość portfela. Assety pokazuje wartość inwestycji również w stałej sile nabywczej — po korekcie o inflację — więc obciążenia, które co roku zjadają ułamek kapitału, widać w wyniku, zamiast chować się w rosnącym nominale.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani inwestycyjnej. Przepisy do dnia publikacji nie zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw — przed decyzją warto zweryfikować stan prawny i skonsultować się z doradcą podatkowym.